Categorieën
Uncategorized

Maak je colofon korter.

Boeken beginnen vrijwel nooit met de kern, maar helaas vaak met een proza van juridische voorbehouden. De volgende tekst wordt vaak gebruikt.

Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van reprografische verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16h Auteurswet 1912 dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Reprorecht (Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, www.reprorecht.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) kan men zich wenden tot de Stichting PRO (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, www.stichting-pro.nl).

Deze tekst is niet meer actueel. Zo heet de Auteurswet van 1912 al lange tijd simpelweg de Auteurswet. Mechanisch kopiëren wordt niet meer gedaan. En bedrijven sturen nooit een brief aan de Stichting Reprorecht om hun vergoeding te voldoen.

Hoe dan wel?

Het kan allemaal veel korter. In Nederland is een auteursrechtvoorbehoud niet eens strikt noodzakelijk. Ook zonder voorbehoud mag een boek (zonder toestemming) niet worden gekopieerd. Daarvoor zijn geen formaliteiten nodig, zoals copyrighttekens of deponering.

Wanneer je toch besluit tot een colofon, doe het dan als volgt.

Deel 1

Het eerste deel uit drie onderdelen: het ©-teken, het jaartal van eerste publicatie en de naam van de rechthebbende.

In Nederland heeft dit eerste deel geen juridische waarde. Het dient als waarschuwing en biedt duidelijkheid met wie gebruikers contact kunnen opnemen wanneer ze een stukje willen overnemen.

De naam van de rechthebbende is de naam van de maker, tenzij deze zijn auteursrecht heeft overgedragen.

Overdracht van auteursrecht gebeurt vaak bij wetenschappelijke of educatieve uitgaven. De rechthebbende is in dit geval (na overdracht) de uitgeverij. In de literaire uitgeverij wordt veel met licenties gewerkt, waardoor auteur rechthebbende blijft.

Wanneer je twijfelt of sprake is van een licentie of overdracht, zul je het contract tussen de uitgever en auteur moeten lezen. Soms staat hier ook in hoe de auteur wenst te worden vermeld.

Deel 2

Het tweede deel bevat het daadwerkelijke voorbehoud. De magische sleutel hierbij zijn de woorden ‘alle rechten voorbehouden’. Voor nieuwsuitgaven voorkomt zo’n voorbehoud dat andere media overnames kunnen doen op grond van de nieuwsuitzondering. Voor overheden voorkomt het voorbehoud dat een werk niet is beschermd. Voor boekenuitgevers is dat weinig relevant. Een voorbehoud voorkomt (binnenkort) echter wel, dat internetdiensten de inhoud kunnen overnemen voor analyse op grond van de nieuwe ‘tekst en datamining’-uitzondering.

Dus, in geval van een licentie:

© 2020 Naam van de Auteur, alle rechten voorbehouden.

Of: in geval van overdracht:

© 2020 Uitgeverij B.V., alle rechten voorbehouden.